Dân sự

Tư vấn phân chia di sản thừa kế theo pháp luật

Cập nhật ngày: 21/03/2016
Câu hỏi: Xin chào,

Tôi đang sống và làm việc tại TPHCM, tôi gặp 1 số trường hợp bên dưới ở gia đình dưới quê. Mong muốn nhận được câu trả lời từ các Luật sư. Cám ơn các Luật sư nhiều.

Tình huống 1 :
Trước đây khi bà ngoại tôi còn sống có mua 1 mảnh đất, phía sau dùng làm nơi chôn cất ông, bà và các con sau này. Nhưng lúc đó tiền mua đất là do mẹ tôi đưa để mua và người bán đất cho ngoại tôi biết việc này. Hiện tại cả ông ngoại, bà ngoại đã mất.
Ngoại có các con :
* Mẹ tôi thứ 3 (cũng đã hơn 60 tuổi), mẹ có 6 người con, 4 trai 2 gái
* Dì Tư đã mất khi còn là Sinh viên, không có con
* Dì Năm đã mất được 5 năm, Dì Năm có 2 con gái. 1 người đã lập gia đình và có con.
* Cậu Sáu đã mất được 8 năm, có 4 người con trai
* Dì Út có 2 con gái

Giấy tờ đất là Mợ Sáu đang giữ nhưng Dì Út có ý định bán miếng đất này. Tôi có các câu hỏi sau :
1. Nếu phải bán đất thì ai sẽ có quyền lợi trên mảnh đất này (2 người con còn sống là mẹ tôi và Dì Út, hay kể cả Dượng Năm và Mợ Sáu hay con của họ)? Tỉ lệ thừa hưởng ra sao ?
2. Đây là đất để chôn cất ông bà, trường hợp mẹ tôi không muốn bán nhưng Dì Út và Mợ Sáu nhất quyết bán thì mẹ tôi có thể dùng người bán đất làm chứng để chứng minh lúc trước đất do mẹ bỏ tiền ra mua để giành quyền sở hữu được không ?
3. Sau này nếu mẹ tôi mất thì lúc đó Dì Út và Mợ Sáu có toàn quyền quyết định và tự bán mà không cần thông qua con cháu ?
4. Trường hợp tất cả đồng lòng đất này con cháu chỉ ở không được bán thì có cách nào làm giấy tờ ra sao để ràng buộc được ?
5. Mợ Sáu có quyền giữ Sổ Quyền sử dụng đất mà không đưa ra hay không ?

Tình huống 2 :
Tương tự mảnh đất trên nhưng là 1 mảnh đất khác ở khu vực trung tâm, ngoại tôi dùng làm nơi thờ cúng khi về già (gọi là Cốc), giấy tờ cũng là mợ Sáu giữ (do cậu Sáu là con trai một), giờ đột nhiên Dì Út nói sẽ bỏ tiền ra để làm lại mặt tiền cho Cốc. Mảnh đất xem như là tài sản của ngoại. Xin cho hỏi :
1. Quyền lợi trên mảnh đất này sẽ tương tự quyền lợi trên mảnh đất trên ?
2. Liệu Dì Út có tư vấn của ai đó là sẽ bỏ công sức, tiền của trên mảnh đất đó thì sau này có bán sẽ được chia nhiều hơn. Hay quyền thừa hưởng trong trường hợp này sẽ như thế nào. VD Út bỏ ra 50 triệu để làm lại.
3. Khi Út nói làm mà không có ai có ý kiến gì thì có khi nào Pháp luật có quy định trong trường hợp đó là mọi người thừa nhận là tài sản của Dì Út ?

Tình huống 3 :
Mẹ tôi có 1 căn nhà ngang 7,8m, dài 25m, muốn các con có rõ ràng về sau không tranh chấp nên làm Sổ hộ khẩu riêng cho em trai tôi và tôi, mẹ thì chung hộ khẩu với em trai. Sổ đỏ thì cả tôi và em trai tôi cùng đứng tên. Tôi có 1 số thắc mắc sau :
1. Hộ khẩu riêng và Sổ đỏ chung tên thì là quyền lợi của tôi và em tôi như thế nào ? Vì tôi không rõ lắm ý nghĩa tách riêng Hộ khẩu.
2. Tôi nghe nói là để bán đất, nhà thì đòi hỏi tất cả những người trong hộ khẩu phải ký tên để tránh tranh chấp. Điều này có đúng không ? Vì nếu vậy mình cho ai đó nhập hộ khẩu ở (anh/em, con cháu), chẳng lẽ đến lúc bạn phải cần họ ký tên ?
Trả lời: Chúng tôi xin trả lời câu hỏi của bạn như sau:

I. Tình huống 1:
1. Theo như những thông tin bạn đưa ra trong tình huống này, chúng tôi mặc định hiểu là Ông Bà ngoại bạn mất không để lại di chúc, theo đó di sản thừa kế sẽ được chia thừa kế theo pháp luật, theo quy định sẽ được chia đều cho hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết (Điều 676 Bộ Luật dân sự 2013). Tuy nhiên, bạn không đưa thông tin về thời điểm ông bà ngoại mất, khi mất cha mẹ của ông bà ngoại còn sống hay không, cũng như thời điểm mất của dì Tư, dì Năm và cậu Sáu. Vì vậy, chúng tôi tư vấn cho bạn từng trường hợp như sau:
a) Trường hợp 1:
Thời điểm Bà ngoại bạn mua đất, ông ngoại bạn vẫn còn sống. Vậy đất này thuộc tài sản chung của ông bà ngoại bạn. Trường hợp ông ngoại chết trước, không để lại di chúc, ½ thửa đất này được chia đều cho hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm: cha mẹ của ông ngoại (nếu tại thời điểm ông ngoại chết, cha mẹ của ông ngoại còn sống), bà ngoại và 5 người con của ông ngoại. Khi Bà ngoại chết, không để lại di chúc, di sản thừa kế của Bà ngoại là ½ thửa đất + phần được hưởng thừa kế từ chồng là Ông ngoại bạn, di sản này được chia đều cho hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm: cha mẹ của bà ngoại bạn (nếu tại thời điểm Bà ngoại chết, cha mẹ của Bà ngoại còn sống) và 5 người con của Bà ngoại bạn.
Trường hợp dì Tư, dì Năm và cậu Sáu chết sau Bà ngoại bạn, thì phần di sản mà những người này được hưởng lại tiếp tục chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của những người này, bao gồm vợ, chồng và các con của những người này.
Trường hợp dì Tư, dì Năm và cậu Sáu chết trước Bà ngoại bạn thì con của những người này được hưởng phần di sản mà những người này được hưởng.
b) Trường hợp 2:
Thời điểm Bà ngoại mua đất, ông ngoại bạn đã chết. Khi Bà ngoại bạn chết, không để lại di chúc, toàn bộ di sản thừa kế này được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm: cha mẹ của bà ngoại bạn (nếu tại thời điểm Bà ngoại chết, cha mẹ của Bà ngoại còn sống) và 5 người con của Bà ngoại bạn.
Việc chia di sản thừa kế của dì Tư, dì Năm và cậu Sáu áp dụng tương tự như trường hợp 1.
*) Lưu ý: Thời hiệu mở thừa kế là 10 năm kể từ ngày người có di sản thừa kế chết.
2. Mảnh đất đứng tên bà ngoại bạn còn tiền là do mẹ bạn trả nhưng theo tình tiết này thì được hiểu là mẹ bạn đã cho Bà ngoại bạn tiền để mua mảnh đất này. Pháp luật tôn trọng sự thỏa thuận của các bên, vì vậy việc mẹ bạn cho Bà ngoại bạn tiền để mua nhà thì đương nhiên tài sản này thuộc quyền sử dụng của Bà ngoại bạn. Thực tế một số trường hợp xét xử tương tự, nếu mẹ bạn có thể chứng minh mảnh đất này do mẹ bạn mua nhưng nhờ Bà ngoại bạn đứng tên thì Tòa vẫn có thể tuyên mảnh đất thuộc quyền sử dụng của mẹ bạn. Tuy nhiên, để chứng minh cần rất nhiều bằng chứng và rất khó khăn.
3. Trong trường hợp mẹ bạn mất, thì phần di sản mà mẹ bạn được hưởng sẽ được chia đều cho chồng (bố bạn) và 6 người con của mẹ bạn. Lúc đó, dì Út và mợ Sáu cũng không thể tự ý bán đất được, chỉ bán được phần di sản mà dì Út và mợ Sáu được hưởng (nếu có).
4. Trường hợp tất cả mọi người trong gia đình nhất trí đất chỉ được ở không được bán, thì mọi người có thể làm thủ tục để mảnh đất đó là đất thờ cúng. Như vậy, dù mảnh đất sau này có đứng tên ai thì người đó cũng không thể bán được. Về mặt thủ tục bạn có thể điện đến tổng đài 1900.6287 của chúng tôi để được hỗ trợ hướng dẫn về thủ tục hoặc bạn có thể đến trực tiếp Phòng tài nguyên môi trường nơi có đất để được hướng dẫn trực tiếp.
5. Vì bà ngoại đã mất, di sản được chia đều nên mợ Sáu không có quyền giữ quyền sổ đỏ đó cho riêng mình. Mợ Sáu cũng như tất cả những người được hưởng di sản khác đều phải có trách nhiệm hợp tác trong việc phân chia và thực hiện các thủ tục phân chia di sản của bà ngoại theo đúng luật định.

II. Tình huống 2:
Tương tự như mảnh đất nêu tại tình huống 1, mảnh đất đứng tên bà ngoại, nếu không có di chúc thì mảnh đất đó sẽ được chia đều cho những người được hưởng di sản. Việc dì Út tự bỏ tiền ra sửa sang lại mảnh đất trên, mọi người đều biết nhưng không có ý kiến thì cũng không ảnh hưởng gì đến phần di sản mà mọi người được hưởng. Khi chia di sản, trên cơ sở tài sản thực tế và chứng cứ chứng minh, phần tài sản dì Út đã bỏ tiền ra sang sửa sẽ được mọi người định giá (ví dụ là 50 triệu), ngoài phần di sản dì Út được hưởng ngang bằng như mọi người, dì Út sẽ được hưởng thêm phần giá trị phát sinh này (50 triệu đồng). Trường hợp những người được hưởng di sản không thỏa thuận được về định giá tài sản thì có thể mời một tổ chức định giá để định giá phần tài sản phát sinh này.

III. Tình huống 3:
Vì cả bạn và em trai bạn cùng đứng tên nên quyền lợi và nghĩa vụ của hai người là ngang nhau. Nếu mẹ bạn tặng cho riêng 2 anh em thì chỉ cần 2 anh em bạn ký vào giấy tờ bán đất. Nếu mẹ bạn tặng cho vợ chồng bạn và vợ chồng em bạn thì ngoài chữ ký của 2 anh em bạn thì cần có chữ ký của cả vợ bạn và vợ em trai bạn vào giấy tờ bán đất khi cần.
Việc tách riêng hộ khẩu không ảnh hưởng gì đến quyền lợi của 2 anh em. Kể cả sau này cho ai đó nhập khẩu thì người đó cũng không có quyền gì đối với mảnh đất đó, chỉ có những người đứng tên trên sổ đỏ mới có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.

Trường hợp vẫn còn thắc mắc, mời bạn đến trực tiếp văn phòng chúng tôi, Công ty Luật Trần Gia, địa chỉ: Lô E1, khu Bồ Hỏa, phường Hà Cầu, quận Hà Đông, Hà Nội hoặc gọi điện đến tổng đài 1900.6287 để được tư vấn trực tiếp.

Cám ơn bạn đã tin tưởng dịch vụ của chúng tôi!

Trân trọng!
Ban biên tập – Luật Trần Gia




Quý khách có nhu cầu tư vấn luật hoặc sử dụng dịch vụ, vui lòng liên hệ: 1900.6287
---->>  LUẬT SƯ TƯ VẤN (24/7) GỌI: 1900.6287
---->>  Gửi yêu cầu dịch vụ hoặc yêu cầu đến luật sư
---->>  Tham khảo dịch vụ pháp lý và tìm hiểu kiến thức luật tại: http://luattrangia.com
---->>  Bản quyền thuộc về Công ty Luật TNHH MTV Trần Gia



Bài viết cùng chủ đề




Bài viết liên quan

X
Đặt câu hỏi
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.
X
Nhận hồ sơ trực tuyến
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.
X
Yêu cầu gọi lại
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline tư vấn tại nhà
Danh sách đối tác